Sa gitna ng tumitinding tensyon sa West Philippine Sea, muling nabaling ang atensyon ng publiko sa mainitang palitan nina Philippine Coast Guard spokesperson Commodore Jay Tarriela at Davao City First District Rep. Paolo Duterte. Ngunit lampas sa personal o pampulitikang hidwaan, may mas mahalagang tanong na dapat nating harapin: Sa panahon ng pananakot ng isang dayuhang kapangyarihan, saan ba dapat tumindig ang isang Pilipino?

Ang sagot ay dapat malinaw.

Sa Pilipinas.

Hindi ito usapin kung ikaw ay maka-Marcos o maka-Duterte. Hindi rin ito laban ng administrasyon at oposisyon. Ito ay usapin ng soberanya, dangal, at kinabukasan ng ating bansa.

May kasabihan: Love of God first. Love of country next. Love of neighbor thereafter. Sa konteksto ng isang demokratikong republika, may mahalagang katotohanan itong ipinapaalala: ang pagmamahal sa bayan ay hindi dapat isinasantabi dahil lamang sa ating pagkakaiba sa pulitika.

Natural lamang na magkaiba tayo ng pananaw sa ekonomiya, sa pamamalakad ng gobyerno, o maging sa mga personalidad sa politika. Bahagi iyon ng demokrasya. Ngunit kapag ang pinag-uusapan ay ang teritoryo ng Republika ng Pilipinas at ang pagharap sa isang dayuhang kapangyarihan na mas malaki, mas mayaman, at mas makapangyarihan kaysa sa atin, dapat iisa ang ating tinig.

Ang China ay isang pandaigdigang superpower. Ang Pilipinas ay isang maliit na bansa na ang pinakamalaking sandata ay hindi ang dami ng barko o lakas ng hukbo, kundi ang pagkakaisa ng mamamayan.

Kapag tayo mismo ang nagkakawatak-watak habang ipinagtatanggol ng ating mga sundalo, Coast Guard personnel, at mangingisda ang ating karagatan, sino ang tunay na nakikinabang?

Hindi ang Pilipinas.

Sa bawat pahayag na maaaring magmukhang nagpapahina sa opisyal na tindig ng ating bansa, dapat nating timbangin kung ano ang magiging epekto nito sa ating pambansang interes. Maaaring may karapatan ang sinuman na kuwestiyunin ang gobyerno. Iyan ang kagandahan ng demokrasya. Ngunit may malaking pagkakaiba ang pagbatikos sa mga polisiya ng administrasyon at ang pagpapahina sa posisyon ng Pilipinas sa harap ng isang panlabas na alitan.

Ang ating mga diplomat, sundalo, at Coast Guard ay hindi lamang kumakatawan sa kasalukuyang administrasyon. Kinakatawan nila ang bandila, ang Konstitusyon, at ang sambayanang Pilipino.

Sa kasaysayan, maraming bansang maliit ang nagtagumpay laban sa mas malalaking kapangyarihan hindi dahil mas malakas ang kanilang armas, kundi dahil nagkaisa ang kanilang mamamayan sa mga usaping may kinalaman sa pambansang interes.

Hindi kailangang mahalin ang isang pangulo upang mahalin ang Pilipinas.

Hindi kailangang sumang-ayon sa bawat polisiya ng administrasyon upang ipagtanggol ang ating soberanya.

At hindi kailangang talikuran ang sariling paniniwalang pampulitika upang sabihin na ang West Philippine Sea ay atin, at ang sinumang Pilipinong kumakatawan sa ating bansa sa usaping ito ay nararapat na tanggapin ang suporta sa pagtatanggol ng ating lehitimong karapatan.

Sa huli, lilipas ang mga administrasyon. Magbabago ang mga lider. Mag-iiba ang mga partidong pampulitika.

Ngunit ang Pilipinas ay mananatili.

At kapag dumating ang panahong hahatulan tayo ng kasaysayan, ang tanong ay hindi kung sino ang sinuportahan nating politiko.

Ang tanong ay: Nang hinamon ang ating soberanya, kanino ba tayo tumayo—sa sariling bayan, o sa ating mga pagkakahati?